Cuộc thi “ Tài năng trẻ sân khấu toàn quốc 2007” được Cục nghệ thuật biểu diễn tổ chức tại Cần Thơ tuy chưa tới gần, nhưng không còn xa nữa. Từ giờ cho đến cuối tháng 10, lực lượng diễn viên trẻ tại các đoàn nghệ thuật đang hồ hởi chuẩn bị cho mình những “miếng nghề” riêng để tung ra thi thố cùng đồng nghiệp trong một dịp hội nghề vài năm mới có một lần. Nhìn lại lực lượng của sân khấu Cải lương phía Bắc hiện nay, từ 10 đoàn vào Hội diễn Sân khấu Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm 2000, nay chỉ còn 8. Cải lương Bông Sen Trắng đã sát nhập để trở thành Đoàn Kịch Dân ca Nghệ Tĩnh... Đoàn Cải lương Vĩnh Phúc nay đã là Đoàn Chèo Vĩnh Phúc. Hiện tại, lực lượng Cải lương Bắc còn lại gồm có : Nhà hát Cải lương Trung ương, Nhà hát Cải lương Hà Nội, Đoàn Cải lương Hoa Mai, Đoàn Cải lương Hải Phòng, Đoàn Cải lương Quảng Ninh, Đoàn Cải lương Thái Bình, Đoàn Cải lương Nam Định, Đoàn Cải lương Thanh Hoá. Vài trong số ấy thi thoảng lại bị tỉnh nhà “sờ gáy” với phương châm chỉ đạo: sát nhập?!

Cuộc thi “Tài năng trẻ sân khấu” cũng là một cách thức điều tra về lực lượng kế cận của các ngành, các đoàn nghệ thuật. Theo thông tin mới nhất, hiện nay, số đoàn nghệ thuật cải lương có thí sinh cử đi dự thi vẻn vẹn có ... 3! Đó là đội quân của Nhà hát Cải lương Trung ương với 7 thí sinh dự thi vòng nội bộ ; Nhà hát Cải lương Hà Nội với 4 thí sinh được đầu tư tiết mục dự thi ; và Đoàn Cải lương Hoa Mai với 2 chàng kép chính cũng được Sở hỗ trợ để “lều trõng” vào phương Nam cuối tháng 10 này. Còn lại, chưa thấy các đoàn có động tĩnh gì. Vậy là lực lượng Nam tiến của Cải lương xứ Bắc sẽ gồm khoảng trên chục “hương sắc” tham dự cuộc tranh tài. Tại sao lực lượng “ Tài năng trẻ” kỳ này của Cải lương xứ Bắc lại “mỏng” vậy? Có nhiều nguyên do.

Thứ nhất, thực tế lực lượng trẻ tại các đoàn cải lương đất Bắc đang ở tình trạng báo động. Không có tài năng. Các diễn viên trẻ đa số đều tốt nghiệp từ trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội và một vài trường nghệ thuật địa phương hiện nay, trình độ chuyên môn không cao (lý do chủ yếu là năng khiếu của học sinh, sinh viên đầu vào rất kém, lượng thí sinh dự thi đầu vào ít). Thêm nữa, ngành nghề đang trong bước khó khăn, nhiều diễn viên trẻ nảy sinh ý thức coi thường nghề nghiệp, không chịu phấn đấu rèn luyện chuyên môn, làm nghề cầm chừng, coi cơ quan như chỗ trú chân tạm thời.

Thứ hai, nguồn tiểu phẩm, trích đoạn chuyên ngành khan hiếm, do các Nghệ nhân đi trước không để lại nhiều (không như Chèo và Tuồng, Cải lương không có nhiều trích đoạn mẫu mực). Lực lượng tác giả của Cải lương (ở đây là tác giả sáng tác trực tiếp một kịch bản cải lương) hiếm hoi như lá mùa thu, khiến các diễn viên trẻ khó tìm cho mình được một tác phẩm, một nhân vật phù hợp và tâm đắc với mình.

Thứ ba, kinh phí eo hẹp. Để chi cho một chuyến “ứng thí” tận phương Nam của các “ngôi sao tương lai”, các đoàn cũng phải bỏ ra hàng trăm triệu mà chưa chắc đã đem về được giải thưởng gì ngõ hầu bảo toàn danh dự vv...

Các lý do nêu trên sẽ khiến cho cuộc thi chưa hẳn sẽ là một ngày hội cho những tâm hồn đồng điệu.

Bù lại, lực lượng nghệ sỹ trẻ của Cải lương phía Nam lại có vẻ ra quân rầm rộ (Vì cuộc thi được tổ chức tại "sân nhà”) Đây có lẽ sẽ là cuộc biểu dương lực lượng của các tài năng trẻ được nuôi dưỡng, đào tạo từ cái nôi của Cải lương Việt Nam.

Trước tình hình ấy, lãnh đạo Nhà Hát Cải lương Trung ương đã đề ra chủ trương “tự lực cánh sinh” là chính. Các tiết mục tham gia hội thi của đội quân mang thương hiệu “Cải lương Trung ương”, một phần sẽ lấy từ các tiết mục truyền thống, một phần sẽ được sáng tác mới từ chính nội lực của Nhà hát. Với ba ngôi sao tại ba kỳ thi trước là Thanh Thanh Hiền, Vương Hà và Thu Trang, kỳ này xem ra lực lượng trẻ của Nhà hát chưa vươn được ngang tầm với các đàn chị, đàn anh của mình. Tuy nhiên, với sự nỗ lực cao nhất, chúng ta hãy cùng chờ đợi sự xuất hiện của lực lượng trẻ của Nhà hát Cải lương Trung ương tại cuộc thi. Chúc cho các bạn trẻ khẳng định được mình và nối tiếp một cách xứng đáng các thế hệ đi trước đã kế tiếp nhau làm nên gương mặt của Nhà Hát Cải lương Trung ương hơn nửa thế kỷ qua.

                                                                                     Song Thụy